عبد الملك الثعالبي النيسابوري ( مترجم : رضا انزابى نژاد )

498

ثمار القلوب في المضاف و المنسوب ( فارسى )

كدام يك از ما بر كدام يك از اين دو سخن هستيم ميان ما داورى كن ستيزه و مجادله ما بر سر اين است كه : سخت‌ترين رويداد در اسلام و بر مسلمانان كدام بوده ؟ كشته شدن عثمان كه كليد آشوبها گرديد و سرآغاز دو دستگيها و مايهء جداييها ؛ يا كشته شدن حسين ( ع ) كه پس از شهادت او مردم از هر گونه رستگارى و گشايش و دادورزى - كه چشم داشتند - اميد بريدند . گفتم : خداوند وزير را يار باد ، در اين باره ، سخن بسى روشن است و جاى دو دلى بر كسى نيست . گفت : پاسخ چيست ؟ گفتم : رويدادى كه بيش از همه مسلمانان را سخت و آزارنده بود ، آن بود كه بر دل پيامبر سخت و آزارنده بود . عبيد الله خنديد و گفت خدا پدرت را بيامرزد راستى كه [ با اين سخن دو پهلو ] به حق داورى كردى و به داد حكم راندى كه تو در سخن استوار و مدلّل گفتن از قريش نيز پيشترى . پس ابن الأشنب گفت : هيچ كارى بر پيامبر دشوارتر از قتل عثمان نمىباشد اگر در نظر او شخصى چون حسين در كار اسلام نمىبود . عبيد الله گفت : خاموش باش كه تو در داورى از راه راست بگرديدى ! مفتاح الفرج - مفتاح النّجاح . مفتاح النّجاح . يكى از داناين گفته : شكيبايى پايدار سختيها كليد رستگارى است و مفتاج فرج . مقوّم الناقة - ناقة الله . مكلّم الذئب - ذئب اهبان . مكيال الشيطان . پيمانه و ترازوى ديو . دانايان گفته‌اند : دادگرى ، ترازوى پروردگار ، و بيداد پيمانهء شيطان است . گويى آن كه در هنگام خريدن ناكشيده [ و بيش از حق خود ] مىستاند و در فروختن كم فروشى مىكند با پيمانهء ديو خريد و فروخت مىكند و سررشتهء داد و ستد وى به شيطان مىرسد . ملّاحو بخارى - صوفية دينور .